Page 28 - Demo
P. 28


                                    Fundi i shekullit IV e gjeti Perandorin%u00eb Romake n%u00eb nj%u00eb agoni t%u00eb plot%u00eb dhe t%u00eb rraskapitur nga luft%u00ebrat e brendshme p%u00ebr pushtet, nga r%u00ebnia ekonomike, nga pamund%u00ebsia p%u00ebr t%u00eb kontrolluar e administruar t%u00eb gjitha territoret dhe nga p%u00ebrballjet e pafundme me popujt barbar%u00eb.N%u00eb k%u00ebto kushte, gjetja e nj%u00eb zgjidhjeje u b%u00eb e domosdoshme. N%u00eb vitin 395, perandori Teodos e ndau perandorin%u00eb n%u00eb dy pjes%u00eb: Perandoria e Per%u00ebndimit, me qend%u00ebr Rom%u00ebn dhe Perandoria e Lindjes, me qend%u00ebr Bizantin. Perandoria Romake e Per%u00ebndimit do t%u00eb jetonte edhe p%u00ebr m%u00eb pak se nj%u00eb shekull, deri n%u00eb vitin 476. Ajo e Lindjes do t%u00eb jetonte deri n%u00eb vitin 1453, kur Kostandinopoja u pushtua nga turqit osman%u00eb. Kjo ndarje e forcoi administrimin rajonal, por e dob%u00ebsoi iden%u00eb e nj%u00eb autoriteti t%u00eb vet%u00ebm imperial n%u00eb t%u00eb gjith%u00eb hap%u00ebsir%u00ebn romake.Barbar%u00ebt dhe dyndja e tyre n%u00eb PerandoriDuke filluar nga shekulli III, n%u00eb kufijt%u00eb e Perandoris%u00eb po b%u00ebhej gjithnj%u00eb e m%u00eb e fuqishme prania e popujve barbar%u00eb q%u00eb jetonin p%u00ebrreth saj, si%u00e7 ishin: gjermanik%u00ebt, frank%u00ebt, burgond%u00ebt etj. Shpesh, barbar%u00ebt p%u00ebrpiqeshin t%u00eb vendoseshin n%u00eb territoret e Perandoris%u00eb, ndonj%u00ebher%u00eb n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb paq%u00ebsore, duke b%u00ebr%u00eb marr%u00ebveshje me Perandorin%u00eb, por n%u00eb t%u00eb shumt%u00ebn e rasteve, dyndjet ishin t%u00eb dhunshme. Ata sulmonin territoret e perandoris%u00eb duke pla%u00e7kitur, djegur e shkat%u00ebrruar %u00e7do gj%u00eb.M%u00eb t%u00eb hershme dhe m%u00eb t%u00eb shpeshta ishin sulmet e fiseve gjermanike t%u00eb got%u00ebve, t%u00eb zbritur nga Gadishulli Skandinav. Got%u00ebt ndaheshin n%u00eb dy grupime t%u00eb m%u00ebdha: ostrogot%u00ebt (got%u00ebt e per%u00ebndimit) dhe visigot%u00ebt (got%u00ebt e lindjes). Kjo ndarje lidhet me drejtimet e l%u00ebvizjeve dhe zonat ku u vendos%u00ebn, jo thjesht me origjin%u00ebn e tyre. Nj%u00eb rrezik serioz p%u00ebr Perandorin%u00eb p%u00ebrb%u00ebnin visigot%u00ebt, t%u00eb udh%u00ebhequr nga Alariku. Pasi shkretuan Ballkanin, n%u00eb vitin 410, ata sulmuan Italin%u00eb dhe Roma u grabit e u dogj p%u00ebr tri dit%u00eb me radh%u00eb. Megjithat%u00eb, got%u00ebt nuk q%u00ebndruan n%u00eb Itali. Pas largimit t%u00eb tyre mb%u00ebrrit%u00ebn hun%u00ebt, popuj me origjin%u00eb turkmene q%u00eb vinin nga Azia Qendrore. N%u00ebn udh%u00ebheqjen e prij%u00ebsit t%u00eb tyre, Atil%u00ebs, ata iu drejtuan veriut t%u00eb Italis%u00eb duke e shkat%u00ebrruar at%u00eb. N%u00eb vitin 455, Roma u sulmua p%u00ebrs%u00ebri, por k%u00ebsaj here nga vandal%u00ebt, t%u00eb ardhur nga Afrika. N%u00eb k%u00ebt%u00eb koh%u00eb, perandor%u00ebt nuk jetonin m%u00eb n%u00eb Rom%u00eb. Ata e kishin transferuar kryeqytetin n%u00eb Raven%u00eb. Forcat e tyre ushtarake ishin mbushur kryesisht me mercenar%u00eb nga fiset barbare. Pik%u00ebrisht nj%u00ebri nga udh%u00ebheq%u00ebsit e k%u00ebtyre reparteve, Odoakri, n%u00eb vitin 476 pushtoi Rom%u00ebn, e dogji dhe e shkat%u00ebrroi at%u00eb, duke p%u00ebrmbysur nga froni perandorin e fundit, Romulin, emri i t%u00eb cilit p%u00ebrkonte %u00e7udit%u00ebrisht me at%u00eb t%u00eb themeluesit Luft%u00ebtar%u00eb hun%u00eb2Fjalortetrarki - pushteti i t%u00eb kat%u00ebrve. Reform%u00eb e perandorit Dioklecian, q%u00eb ndante pushtetin perandorak midis kat%u00ebr bashk%u00ebqeveritar%u00ebve: dy August%u00ebt dhe dy Cezar%u00ebt.despotiz%u00ebm - (greq. despotia - pushtet i pakufizuar) form%u00eb e pushtetit absolut, i lindur n%u00eb monarkit%u00eb e Lindjes s%u00eb Lasht%u00eb.mitik t%u00eb Rom%u00ebs. Viti 476 sh%u00ebnon r%u00ebnien p%u00ebrfundimtare t%u00eb Perandoris%u00eb Romake t%u00eb Per%u00ebndimit. Ky moment zakonisht merret si kufi simbolik, por procesi i r%u00ebnies kishte nisur m%u00eb her%u00ebt dhe vazhdoi me transformime graduale.26
                                
   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32